ΚΕΦΙΜ: Πρωταθλήτρια στην Ευρώπη η Ελλάδα στην αναλογία κατώτατου προς μέσο μισθό | Σύνθετες οι επιπτώσεις στην οικονομία

Μια από τις πιο ιδιότυπες θέσεις στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας καταγράφει η Ελλάδα, σύμφωνα με νέα μελέτη του ΚΕΦΙΜ, καθώς εμφανίζει την υψηλότερη αναλογία κατώτατου προς μέσο μισθό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επιβεβαιώνοντας ότι η συζήτηση για τις αμοιβές δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στο ύψος του κατώτατου μισθού.

Το Policy Brief με τίτλο «Κατώτατος Μισθός: Επισκόπηση της Σχετικής Βιβλιογραφίας και οι Πολιτικές στην Ελλάδα και την ΕΕ», που συνέγραψε ο ερευνητής Χρήστος Λούκας, αναδεικνύει μια πολυδιάστατη εικόνα: ο κατώτατος μισθός αποτελεί κρίσιμο εργαλείο οικονομικής πολιτικής, αλλά οι επιπτώσεις του παραμένουν αντικείμενο έντονης επιστημονικής διαφωνίας.

Η Ελλάδα σε «πρωτιά» με ιδιαίτερη σημασία

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ακόμη και πριν από την τελευταία αύξηση που ανακοινώθηκε στις 26 Μαρτίου 2026, η Ελλάδα είχε ήδη την υψηλότερη αναλογία κατώτατου προς μέσο μισθό στην ΕΕ:

• 63% η αναλογία κατώτατου προς μέσο μισθό
• 13η θέση στην ΕΕ σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPS)

Το εύρημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα βρίσκεται πολύ κοντά στον μέσο μισθό, περιορίζοντας τη «διασπορά» των αμοιβών σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Με απλά λόγια, το ζήτημα στην ελληνική περίπτωση δεν είναι μόνο «πόσο είναι» ο κατώτατος μισθός, αλλά πώς διαμορφώνεται συνολικά η μισθολογική πυραμίδα.

Η αύξηση στα 920 ευρώ και τα ανοιχτά ερωτήματα

Η πρόσφατη αύξηση του κατώτατου μισθού:

• Από 880 ευρώ σε 920 ευρώ μεικτά
• Με ισχύ από 1η Απριλίου 2026

ενισχύει το εισόδημα των χαμηλόμισθων εργαζομένων, αλλά ταυτόχρονα ανοίγει έναν νέο κύκλο συζήτησης για τις πραγματικές επιπτώσεις στην οικονομία.

Η μελέτη υπογραμμίζει ότι το τελικό αποτέλεσμα της αύξησης θα εξαρτηθεί από μια σειρά παραγόντων:

• τον πληθωρισμό
• το ενεργειακό κόστος
• το ύψος των ασφαλιστικών εισφορών και της φορολογίας
• και κυρίως την παραγωγικότητα της οικονομίας

Τι λέει η διεθνής βιβλιογραφία

Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης είναι ότι η διεθνής εμπειρία δεν προσφέρει «εύκολες απαντήσεις».

Συγκεκριμένα:

• Οι αυξήσεις του κατώτατου μισθού συχνά βελτιώνουν τα εισοδήματα των χαμηλόμισθων
• Συμβάλλουν στη μείωση της μισθολογικής ανισότητας
• Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην απασχόληση

Ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες είναι:

• οι νέοι εργαζόμενοι
• οι χαμηλής ειδίκευσης εργαζόμενοι
• και οι επιχειρήσεις που λειτουργούν με χαμηλά περιθώρια

Οι επιπτώσεις αυτές εντείνονται όταν οι αυξήσεις δεν συνοδεύονται από αύξηση της παραγωγικότητας.

Πέρα από τους μισθούς: οι ευρύτερες επιδράσεις

Το Policy Brief επισημαίνει ότι ο κατώτατος μισθός δεν επηρεάζει μόνο τις αποδοχές, αλλά έχει ευρύτερη επίδραση:

• στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων
• στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας
• στην παραγωγικότητα
• στη δομή της αγοράς εργασίας

Αυτό σημαίνει ότι κάθε μεταβολή στον κατώτατο μισθό λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής επιπτώσεων στην οικονομία.

Η ελληνική ιδιαιτερότητα

Η περίπτωση της Ελλάδας θεωρείται ιδιαίτερη για δύο βασικούς λόγους:

1. Υψηλή αναλογία κατώτατου προς μέσο μισθό
2. Σχετικά χαμηλή παραγωγικότητα σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες

Ο συνδυασμός αυτός δημιουργεί μια εύθραυστη ισορροπία, καθώς από τη μία πλευρά, ενισχύεται το εισόδημα των εργαζομένων και από την άλλη, αυξάνεται το κόστος για τις επιχειρήσεις.

Η παρέμβαση Ρώμπαπα

Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, τοποθετεί τη συζήτηση σε πιο δομική βάση: «Ο κατώτατος μισθός είναι ένα από τα πιο κρίσιμα και ταυτόχρονα πιο ιδεολογικά φορτισμένα εργαλεία οικονομικής πολιτικής. Δεν υπάρχουν μονοσήμαντες απαντήσεις. Οι πραγματικοί μισθοί δεν αυξάνονται με έναν νόμο, αλλά κυρίως μέσω της αύξησης των επενδύσεων και της παραγωγικότητας».

Η δήλωση αυτή συνοψίζει το βασικό μήνυμα της μελέτης: η αύξηση του κατώτατου μισθού μπορεί να λειτουργήσει θετικά, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της λύση.

Ανάγκη για πιο τεκμηριωμένη δημόσια συζήτηση

Το ΚΕΦΙΜ επισημαίνει ότι η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα συχνά κινείται μεταξύ δύο άκρων:

• της πλήρους στήριξης των αυξήσεων
• και της πλήρους απόρριψής τους

Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και απαιτεί:

• τεκμηριωμένα δεδομένα
• ανάλυση ανά κλάδο και αγορά
• και αξιολόγηση των πραγματικών επιπτώσεων

Η νέα μελέτη του ΚΕΦΙΜ δεν δίνει απλές απαντήσεις – και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό της συμπέρασμα.

Η Ελλάδα, με την υψηλότερη αναλογία κατώτατου προς μέσο μισθό στην Ευρώπη, βρίσκεται σε μια ιδιαίτερη ισορροπία:

• όπου οι αυξήσεις μπορούν να στηρίξουν τα εισοδήματα
• αλλά ταυτόχρονα ενέχουν κινδύνους για την απασχόληση και την ανταγωνιστικότητα

Το κρίσιμο ζητούμενο, όπως αναδεικνύει η μελέτη, δεν είναι μόνο το ύψος του κατώτατου μισθού, αλλά το πώς αυτός εντάσσεται σε ένα συνολικό μοντέλο ανάπτυξης βασισμένο στην παραγωγικότητα και τις επενδύσεις.