Του Δρ. Ιωάννη Γκιτσάκη (*)
Η εκτέλεση προκαθορισμένης μεταφοράς / transfer (από σημείο Α σε σημείο Β) αποτελεί τη δεύτερη πιο συνηθισμένη παράβαση που καταλογίζεται από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα σε βάρος των ελεγχόμενων Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό (η πρώτη είναι αυτή της σύναψης συμβάσεως μίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό, με μισθωτή νομικό πρόσωπο και όχι με φυσικό πρόσωπο).
Πράγματι, στους ελέγχους που διενεργούνται κάθε καλοκαίρι στα περισσότερα δημοφιλή τουριστικά νησιά της χώρας μας, αλλά και καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους σε Αττική και Θεσσαλονίκη, σε Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό, από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, βεβαιώνονται κατά συρροήν παραβάσεις για τον παραπάνω λόγο (εκτέλεση προκαθορισμένης μεταφοράς / transfer).
Μάλιστα επιβάλλονται υψηλά διοικητικά πρόστιμα που κυμαίνονται από 3.800 ευρώ έως και 6.800 ευρώ, καθώς και η διοικητική κύρωση της αφαίρεσης των στοιχείων κυκλοφορίας (πινακίδων και αδειών κυκλοφορίας) των οχημάτων για 30 ημέρες.
Ειδικότερα, ως παράβαση καταλογίζεται η αναφορά στη σύμβαση μισθώσεως Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό ή στα συνοδευτικά έγγραφα αυτής, είτε της εκτέλεσης προκαθορισμένης μεταφοράς από συγκεκριμένη αφετηρία (σημείο Α) προς συγκεκριμένο προορισμό (σημείο Β), είτε του σημείου αποβίβασης (προορισμού) του μισθωτή. Μάλιστα, ακόμα και όταν δεν προκύπτει από τα έγγραφα της μίσθωσης η μεταφορά προς συγκεκριμένο προορισμό και πάλι καταλογίζεται αυτή η παράβαση, κατόπιν σχετικού ερωτήματος των ελεγκτικών οργάνων προς τους μεταφερόμενους επιβάτες, οι οποίοι προφανώς θα απαντήσουν ότι κατευθύνονται σε έναν τελικό προορισμό.
Στην πράξη, λοιπόν, τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα της τροχαίας ερωτούν το μεταφερόμενο επιβάτη (μισθωτή) «πού πηγαίνει;» και εφόσον αυτός απαντήσει ότι πηγαίνει σε συγκεκριμένο προορισμό (όπως συμβαίνει στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων), τότε θεωρούν πως πρόκειται για «μη έγκυρη σύμβαση μισθώσεως» και για ανεπίτρεπτη μεταφορά επιβατών με κόμιστρο, και έτσι επιβάλλουν σε βάρος των επιχειρήσεων εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό υψηλά διοικητικά πρόστιμα για «υποκλοπή» μεταφορικού έργου που έχει ανατεθεί σε άλλον φορέα (τα Ε.Δ.Χ. αυτοκίνητα / ταξί).
Πρόκειται για μία ουσιαστικά ανύπαρκτη παράβαση, καθώς από καμία διάταξη του κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας των επιχειρήσεων εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό δεν τίθεται κάποιος περιορισμός αναφορικά με την πραγματοποίηση προκαθορισμένης μεταφοράς / transfer (από σημείο Α σε σημείο Β) ή την τυχόν καταγραφή του σημείου αποβίβασης (προορισμού) του μισθωτή, εντός των χρονικών ορίων της μίσθωσης.
Ενώ η καταγραφή του σημείου αποβίβασης του μισθωτή στη σύμβαση μισθώσεως Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό δεν συνιστά το ουσιώδες εκείνο εννοιολογικό στοιχείο που διαχωρίζει το έργο των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό από το μεταφορικό έργο των Επιβατηγών Δημοσίας Χρήσης (Ε.Δ.Χ.) αυτοκινήτων (ταξί). Πράγματι, σύμφωνα με τη διάταξη της περίπτωσης 1, της υποπαραγράφου Η2, της παραγράφου Η, του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012, το ουσιώδες εννοιολογικό στοιχείο της εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό είναι πρωτίστως η προκράτηση και δευτερευόντως η ελάχιστη διάρκεια της μίσθωσης. Στοιχεία που δεν συντρέχουν στην περίπτωση του μεταφορικού έργου που εκτελείται από τα Ε.Δ.Χ. αυτοκίνητα (ταξί).
Για τους λόγους αυτούς, με το από 11-1-2024 Υπόμνημα προς το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, που συντάχθηκε από το δικηγορικό μας γραφείο για λογαριασμό της υπό σύσταση Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. Με Οδηγό (Π.Ο.Ε.Ε.Μ.Ο.) και των ιδρυτικών μελών αυτής, Σωματείων Εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με Οδηγό Κυκλάδων, Κέρκυρας, Δωδεκανήσου, Ρόδου, Χανίων και Ηρακλείου, ζητήθηκε να προβλεφθεί νομοθετικά, ότι η τυχόν καταγραφή του σημείου αποβίβασης (προορισμού) του μισθωτή του Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό, δεν καθιστά μη έγκυρη τη σύμβαση μισθώσεως ούτε συνιστά υποκλοπή μεταφορικού έργου που έχει ανατεθεί σε άλλον φορέα.
Ενώ, με το από 2-4-2024 αντίστοιχο Υπόμνημα προς το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, το οποίο συνέταξα για λογαριασμό των ως άνω φορέων, ζητήθηκε η άμεση έκδοση των αναγκαίων εγκυκλίων και διαταγών, ώστε να ενημερωθούν σχετικά και να λάβουν τις κατάλληλες εντολές όλα τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα του ως άνω Υπουργείου και να καταστεί απολύτως σαφές σε αυτά, ότι η προκαθορισμένη μεταφορά (transfer) με Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητο με οδηγό (A to B) ή η τυχόν καταγραφή του σημείου αποβίβασης (προορισμού) του μισθωτή στη σύμβαση μισθώσεως Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό, δεν αποτελεί ανεπίτρεπτη μεταφορά με κόμιστρο και δεν δύναται να θεωρηθεί ότι συνιστά «υποκλοπή» μεταφορικού έργου που ανήκει σε άλλον φορέα, προκειμένου να σταματήσουν άμεσα να επιβάλλονται πρόστιμα και διοικητικές κυρώσεις για αυτό το λόγο.
Όσα αναφέρονται στα δύο ως άνω Υπομνήματα επιβεβαιώθηκαν και νομολογιακά, με πρόσφατη απόφαση – σταθμό του Διοικητικού Πρωτοδικείου Σύρου, με την οποία κρίθηκε πανηγυρικά, ότι η εκτέλεση προκαθορισμένης μεταφοράς (transfer) με Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητο με οδηγό (από σημείο Α σε σημείο Β), συνιστά νόμιμη παροχή μεταφορικού έργου επιβατών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην περίπτωση 1 της υποπαραγράφου Η.2 της παραγράφου Η του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2013 και, ως εκ τούτου, δεν στοιχειοθετείται η παράβαση της υποκλοπής μεταφορικού έργου που ανήκει σε άλλον φορέα (Ε.Δ.Χ. αυτοκίνητα / ταξί) του άρθρου 18 του ν. 1903/1990.
Ειδικότερα, με την υπ’ αριθμ. Α288/2024 απόφαση του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Σύρου κρίθηκε, ότι «ο ισχυρισμός του καθ’ ου ότι η απλή μετάβαση από τόπο σε τόπο δεν εμπίπτει στο εννοιολογικό περιεχόμενο της ολικής εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. οχήματος, αλλά συνιστά, ανεξαρτήτως της καταχώρησης των στοιχείων της οικείας σύμβασης στο ψηφιακό Μητρώο του αρμόδιου Υπουργείου πριν από την έναρξη της μίσθωσης, μεταφορικό έργο, το οποίο έχει ανατεθεί σε Ε.Δ.Χ. οχήματα, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι από την συνδυαστική και τελεολογική ερμηνεία του πλέγματος των διατάξεων που παρατέθηκαν στη μείζονα σκέψη της παρούσας, δεν συνάγεται ότι τίθεται περιορισμός ως προς την επιλογή του τόπου προορισμού από τους επιβάτες του εκμισθωμένου οχήματος, η οποία εναπόκειται στη διακριτική τους ευχέρεια». Επιπλέον, «ο διαφορετικός τελικός προορισμός ορισμένων εκ των επιβατών, οι οποίοι, ωστόσο, επιβιβάστηκαν από κοινό σημείο αφετηρίας στο εκμισθωμένο όχημα, δεν συνιστά υποκλοπή μεταφορικού έργου». Κατόπιν τούτων, το Δικαστήριο έκρινε, «ότι συνέτρεχαν οι νόμιμες προϋποθέσεις για την παροχή μεταφορικού έργου επιβατών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην περίπτωση 1 της υποπαραγράφου Η.2 της παραγράφου Η του άρθρου πρώτου του ν.4093/2013, και ως εκ τούτου, δεν στοιχειοθετείται η παράβαση του άρθρου 18 του ν. 1903/1990, απορριπτομένων ως αβασίμων όσων περί του αντιθέτου προβάλλονται με την … έκθεση απόψεων του καθ’ ου Ελληνικού Δημοσίου. Κατά συνέπεια, μη νομίμως, με την … πράξη βεβαίωσης παράβασης του αρμόδιου αστυνομικού οργάνου του Α.Τ. Μυκόνου, χώρησε η επιβολή σε βάρος του πρώτου προσφεύγοντος διοικητικού προστίμου, ύψους τριών χιλιάδων (3.000,00) ευρώ, για την ως άνω παράβαση».
Με την ως άνω απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Σύρου (την πρώτη από πολλές αντίστοιχες αποφάσεις που αναμένεται να εκδοθούν επί ανάλογων υποθέσεων που εκκρεμούν ενώπιον των Διοικητικών Πρωτοδικείων της χώρας), επιβεβαιώνεται πλέον και νομολογικά, ότι η εκτέλεση προκαθορισμένης μεταφοράς (transfer) με Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητο με οδηγό (από σημείο Α σε σημείο Β) ή η τυχόν καταγραφή του σημείου αποβίβασης (προορισμού) του μισθωτή στη σύμβαση μισθώσεως Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό, αποτελεί επιτρεπτή και νόμιμη δραστηριότητα των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό και δεν συνιστά ανεπίτρεπτη μεταφορά με κόμιστρο και υποκλοπή μεταφορικού έργου που έχει ανατεθεί σε άλλον φορέα (τα Ε.Δ.Χ. αυτοκίνητα / ταξί). Ως εκ τούτου, τα διοικητικά πρόστιμα και κυρώσεις που επιβάλλονται για το λόγο αυτό σε Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό, είναι μη νόμιμα και οι σχετικές πράξεις βεβαίωσης παραβάσεων μπορούν να ακυρωθούν δικαστικά, κατόπιν προσφυγής στα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια.
(*) Ο Δρ. Ιωάννης Γκιτσάκης είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω στη Θεσσαλονίκη, με ειδίκευση στις Δημόσιες Συμβάσεις και στις Συμβάσεις Παραχώρησης και ΣΔΙΤ, Διδάκτωρ Διοικητικού Δικαίου και Σύμβουλος Επενδύσεων και Τουριστικών Επιχειρήσεων (email: [email protected] / twitter @gitsakis)
 από Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό | Απόφαση σταθμός του Πρωτοδικείου Σύρου){kind=link}